Platonische lichamen

Het beeld van Spinoza (17e eeuw) is ontworpen en gemaakt door Nicolas Dings en staat op het Waterlooplein in Amsterdam. Naast het beeld staat een twintigvlak (een lichaam gemaakt uit 20 gelijkzijdige driehoeken). Beide objecten staan op een ovalen podium.

 

Met grote letters staat op de zijkant van dit podium een samenvatting van de filosofie van Spinoza: “Het doel van de Staat is de vrijheid”.

 

Uit de tekst bij het kunstwerk een citaat:
“…natuur is onderworpen aan onveranderlijke natuurwetten, die ook gelden voor mens en maatschappij. Met behulp van de wiskunde kunnen we die wetten kennen en door ons leven daarmee in overeenstemming te brengen worden we gelukkig…”

 

Spinoza was niet echt een wiskundige. Hij gebruikte de wiskunde voor het verduidelijken van zijn filosofie (Ger Harmsen in Mathematics and the Divine). Spinoza moest ook in zijn levensonderhoud voorzien en koos voor het ambacht “lenzen slijpen”: lenzen die Huygens weer gebruikte bij zijn waarnemingen, zie documentaire over Spinoza bij NPO.

 

Het twintigvlak in het kunstwerk is van geslepen graniet. Hiermee brengt Nicolas Dings het ambacht van lenzen slijpen en de wiskunde bij elkaar. Wel blijft nog de vraag waarom hij voor het twintigvlak heeft gekozen? Een antwoord zou kunnen zijn dat dit het symbool is voor het denken van de filosoof: het universum als model, geslepen door de menselijk geest. Voor Plato (300 v.Chr.) is dit twintigvlak ook het symbool voor water.

 

De kubus is één van de vijf platonische lichamen, die een symbool zijn voor de vijf elementen van Plato. De vijf elementen van Plato zijn nauw verbonden met de vijf zintuigen.
Voorbeelden van de andere vier elementen zijn er ook in de lezing. En aansluitend ook andere voorbeelden waarbij de kubus aanwezig is. Het blijkt dat deze vijf platonische lichamen in diverse materialen (papier, steen, hout) naar voren komen.

 

Voorbeeld

Kunst ontmoet Wiskunde_Gallerie_Poort Marijke De Goei

 

Dit kunstwerk van Marijke de Goei staat in het Amsterdamse stadsdeel “de Aker”. Aan de onderkant nog duidelijk zichtbaar zijn de kubussen op elkaar. Bovenaan kubussen die door elkaar heen zijn “gevlochten”. Het doel is om de stijve lijnen van een stadsdeel wat door elkaar te gooien zodat er speelsheid ontstaat.